Działania UE
UE ściśle współpracuje z partnerami z południowego regionu Morza Śródziemnego na rzecz wspólnego dobrobytu, stabilności i bezpieczeństwa. Zacieśnianie partnerstwa z krajami Afryki Północnej, Bliskiego Wschodu i Zatoki Perskiej pozostaje strategicznym priorytetem Europy. Aby wesprzeć te działania, Komisja utworzyła specjalną dyrekcję generalną.
Budujemy relacje w oparciu o praktyczną współpracę przynoszącą obopólne korzyści – od kontaktów międzyludzkich i wzmacniania gospodarki, po wspieranie zrównoważonego rozwoju oraz budowanie wspólnej odporności. Aby to osiągnąć, Komisja łączy szereg obszarów polityki i oferuje krajom partnerskim wsparcie merytoryczne i finansowanie z unijnych funduszy.
Współpraca z południowym regionem Morza Śródziemnego obejmuje dziesięć państw partnerskich: Algierię, Egipt, Izrael, Jordanię, Liban, Libię, Maroko, Palestynę*, Syrię i Tunezję. Oprócz tego współpraca dotyczy krajów regionu Zatoki Perskiej (sześć państw Rady Współpracy w Zatoce – Bahrajn, Kuwejt, Arabia Saudyjska, Oman, Katar i Zjednoczone Emiraty Arabskie – a także Irak, Jemen i Iran). Współpraca ta skupia się na handlu, inwestycjach, łączności oraz partnerstwach na rzecz czystych technologii i energii ze źródeł odnawialnych.
Najważniejsze dane liczbowe
Obszary działania
Nowe ramy współpracy na rzecz kontaktów międzyludzkich, rozwoju gospodarczego i bezpieczeństwa w całym regionie Morza Śródziemnego i na świecie
Partnerstwa dwustronne koncentrujące się na inwestycjach, handlu, energetyce, migracji i innych kluczowych obszarach
Ramy strategiczne mające na celu wspieranie stabilności, bezpieczeństwa i dobrobytu gospodarczego w Afryce Północnej i na Bliskim Wschodzie
Zacieśnianie współpracy z partnerami regionalnymi w celu promowania pokoju i stabilności w całym regionie i w Europie
Rozwój bliższego, perspektywicznego partnerstwa z krajami regionu, m.in. poprzez umowy o partnerstwie strategicznym
Pobudzanie inwestycji oraz wspieranie projektów w zakresie infrastruktury, transformacji energetycznej lub dziedzictwa kulturowego w regionie Morza Śródziemnego
Najważniejsze osiągnięcia
- Projekty w ramach strategii Global Gateway w południowym regionie Morza Śródziemnego, zasilone unijnym wsparciem w wysokości 7 mld euro, pozwoliły na pozyskanie 30 mld euro w formie inwestycji publicznych i prywatnych do jesieni 2025 roku – czyli dwa lata przed planowanym terminem. Cyfrowy kabel podmorski Medusa i duże stacje odsalania wody podnoszą jakość życia mieszkańców.
- UE zapewnia największe wsparcie zewnętrzne dla Palestyny* – 1,36 mld euro w latach 2021–2024 i 1,6 mld euro w latach 2025–2027. Wsparcie to obejmuje opiekę zdrowotną, edukację i usługi społeczne dla uchodźców palestyńskich oraz dostęp do wody i energii, a także wynagrodzenia urzędników służby cywilnej.
- W 2014 r. ustanowiono regionalny fundusz powierniczy UE w odpowiedzi na kryzys w Syrii (Madad), aby zaspokoić najpilniejsze potrzeby ponad 5 mln syryjskich uchodźców. W ciągu 10 lat darczyńcy, w tym państwa członkowskie UE, przekazali 2,38 mld euro na realizację 129 kluczowych projektów, zapewniających podstawowe usługi dla 11 mln potrzebujących.
- UE pomaga uzyskać dostęp do finansowania mikroprzedsiębiorstwom i małym przedsiębiorstwom oraz kobietom-przedsiębiorcom w regionie. W ramach funduszu SANAD przekazano ponad 1,4 mld euro na pożyczki uzupełniające, co pozwoliło utworzyć ponad 445 tys. miejsc pracy w południowym regionie Morza Śródziemnego oraz w Afryce.
- W ramach programu Erasmus+ w latach 2022–2025 w południowym regionie Morza Śródziemnego sfinansowano 24 projekty na rzecz budowania potencjału w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego, co stanowiło impuls dla zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego w tym regionie.
- Podczas kryzysu zdrowotnego związanego z COVID-19 Unia przeznaczyła ponad 2,3 mld euro na wsparcie dla krajów południowego regionu Morza Śródziemnego. Unijne programy współpracy zostały zmodyfikowane, aby wesprzeć krajowe systemy ochrony zdrowia poprzez dostawy sprzętu ochronnego, szkolenia oraz pomoc dla szpitali.
W centrum uwagi
Region Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej posiada jedne z najbogatszych i najbardziej konkurencyjnych cenowo zasobów energii odnawialnej na świecie. Dzięki produkcji energii wiatrowej i słonecznej na dużą skalę region ten stanie się kluczowym ośrodkiem transformacji energetycznej w basenie Morza Śródziemnego. Jego potencjał szacuje się na ponad 2 300 GW – to ponad dwa razy więcej niż wynosi łączna moc wszystkich elektrowni w UE. Pokazuje to ogromną, strategiczną skalę tej szansy.
Inicjatywa T-MED ma przynieść regionowi potrójne korzyści:
- rozwój społeczno-gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu oparty na inwestycjach, budowaniu wartości, podnoszeniu kwalifikacji oraz tworzeniu miejsc pracy
- większe bezpieczeństwo energetyczne i konkurencyjność przemysłu dzięki zróżnicowanej, przystępnej cenowo i odnawialnej energii
- szybszą dekarbonizację dzięki energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, wodorowi odnawialnemu, wdrażaniu czystych technologii i sieciom transgranicznym.
* Użycie tej nazwy nie może być traktowane jako uznanie państwa Palestyna i pozostaje bez uszczerbku dla indywidualnych stanowisk państw członkowskich w tej kwestii.
Ostatnia aktualizacja strony: 27 maja 2026